Zarejestruj się | Zaloguj się
 
 
 
 

CHOMĘTOWSKA Zofia (1902 - 1991)

 

Urodziła się i wychowała na Polesiu, w okolicach Pińska, na terenach leżących dziś w granicach Białorusi. Właśnie Polesie stało się pierwszym i jednym z najważniejszych tematów jej twórczości. Obszerny zbiór negatywów przedstawiających wielość aspektów życia na Polesiu jest bez wątpienia najpełniejszą, istniejącą do dziś dokumentacją tego, nie istniejącego już, świata. Od 1927 roku stale fotografowała Leiką. Należała do niewielkiego grona polskich twórców używających tego aparatu, o którym pisała m. in. w zbiorowym wydawnictwie z 1936 roku pt. "Leica w Polsce".

Jej największa aktywność przypadła na lata trzydzieste, kiedy przeprowadziła się do Warszawy. W stolicy fotografowała m. in. wnętrza pałaców (m. in. Kronenberga, Koniecpolskich czy Blanka). Jako członkini Polskiego Towarzystwa Fotograficznego debiutowała na wystawie w Warszawie w 1932 roku i od tego momentu była stale obecna na najważniejszych imprezach fotograficznych w kraju. Przed II wojną światową miała dwie indywidualne wystawy: w 1936 roku w Warszawie i w 1939 roku w słynnym salonie Czesława Garlińskiego, gdzie wcześniej nie pokazywano ekspozycji fotograficznych. Należała do elitarnych stowarzyszeń, Fotoklubu Polskiego i Warszawskiego.

Jej działalność nie ograniczała się jedynie do sfery artystycznej. W 1936 roku wygrała konkurs na etat fotografa w Ministerstwie Komunikacji, dla którego wykonała serię zdjęć umieszczanych w wagonach kolejowych. W 1938 roku pracowała również jako redaktorka artystyczna czasopisma "Kobiety w Pracy".

Do jej najważniejszych osiągnięć należą dwa projekty dotyczące Warszawy. W ramach ekspozycji "Warszawa wczoraj, dziś i jutro", na zlecenie prezydenta J. Starzyńskiego, wykonała serię dokumentującą warszawskie zjawiska i dzielnice wymagające zmiany (stąd tematy takie jak wywóz śmieci czy hycel). Drugi cykl dotyczący Warszawy był częścią ekspozycji "Warszawa Oskarża". Chomętowska pokazała wówczas nie tylko zrujnowane miasto, ale też powracających do niego ludzi. Stolicę fotografowała również w czasie wojny, jednak te zdjęcia w większości zaginęły. Wraz z wystawą "Warszawa Oskarża" Chomętowska podróżowała po Europie.

W Londynie podjęła decyzję o emigracji, stamtąd też zgłosiła pisemny akces do późniejszego ZPAF, co stawia ją w gronie założycieli tego stowarzyszenia. Wkrótce, wraz z dziećmi przeniosła się do Argentyny, co przyczyniło się do zapomnienia jej twórczości.
W 1979 roku Muzeum Historyczne m. st. Warszawy pokazało tryptyki ukazujące stolicę w trzech różnych momentach historii: miasto przedwojenne, w ruinie i odbudowane.